Nie sądziłem, że dożyję dnia, w którym będę musiał przysięgać się na wszelkie świętości, że telewizor, to jest telewizor, a komputer, to naprawdę komputer. Tyle że stary. Bez Facebooka. Spotyka mnie to za każdym razem, gdy otwieram kolejną wystawę retrokomputerową.
Z zaciekawieniem słuchałem opowieści Jacka Filipowicza o cyfrowych metodach rozrywki, jakie widział i używał w Barcelonie. O Goglach zakładanych na oczy, które niczym substancje psychoaktywne (lecz bez narażania życia i zdrowia użytkownika), legalnie przenoszą w inne wymiary. Tegoroczny salon MWC i fantastyczna impreza, jaką jest Intel Extreme Masters, zbiegły się z ważnym dla mnie wydarzeniem. Trzy tygodnie temu we współpracy z pozytywnie zakręconymi ludźmi z łódzkiego Centrum Nauki Experymentarium.pl cofnęliśmy multimedialną rozrywkę o dobre 30 lat. Nie bez powodu czytelnik Stalker nazywa mnie starym, niedostosowanym technologicznie zgredem, bo mimo porażającej siły technologii, jaką twórcy gier komputerowych pokazali na IEM 2016, do końca życia pozostanę ośmiobitowy. Lubię iść pod prąd. Dlatego dwa lata temu, na przekór mordobiciom i strzelankom rozlewającym krew nie gorzej niż w rzeczywistości, powołałem do życia mobilną retrokawiarnię komputerową 8bit-cafe.pl. Przypominam nią multimedialną rozrywkę, jaka była lub nie była obecna w polskich domach w latach 80-90. minionego stulecia. Z całym szacunkiem dla tabletowych urywaczy łbów i mistrzów śmiercionośnych broni uruchamianych po tapnięciu w ekran smartfona, śmiem twierdzić, że pikselowa rozrywka na zabytkach tj. Atari, Commodore czy Nintendo, była ostatnią, która nie wyżerała nam moi drodzy mózgu i pozwalała ludziom pobyć ze sobą.
Być może to nienormalne, niedostosowane do współczesnych czasów, że realnie relaksuje mnie zaprogramowany w ośmiu bitach samolocik lecący nad rzeką, jaki w 1982 roku zaprogramowała i wydała pani Carol Shaw. Podejrzewam, że gdyby w tamtym czasie powiedzieć tej sympatycznej kobiecie, że jej gra "River Raid" będzie nie tylko hitem na małe Atari, ale z czasem będzie można grać w nią na czymś takim, jak telefon komórkowy, mogłaby przegnać miotłą, poszczuć psem lub po prostu nie uwierzyć. Tak, jak siedmioletni malec, który z zaciekawieniem przyglądał się grze River Raid. Świecił ją wielki, kwadratowy, 21-calowy telewizor kineskopowy Sanyo z 1990 roku. - Proszę pana, pan jest brzydkim kłamcą! To nie może być telewizor! Telewizor jest płaski! Proszę mi natychmiast powiedzieć co to jest, bo zawołam tatę! - groził. I słowa dotrzymał. Ojcu, który prawie padł na kolana przed Commodore 64, jakie miał w swoim dzieciństwie, dał wiarę. Malec dorwał się do joysticka, a chłopina ze łzami w oczach pokazał mi swojego iPhone'a, w którym trzyma klona atarowskiego hitu. To miłe, że nowe platforny tj. Android czy iOS podnoszą kultowe i jedyne wartościowe produkcje. Ciekawe, czy 61-letnia dziś Carol, którą prywatnie bardzo chciałbym poznać i uściskać za fajne emocje w dzieciństwie, ma w swojej komórce kieszonkową wersję "River Raid"? Pewnie tak.
- Proszę pana, a gdzie tutaj można udostępnić to na Facebooku? - dociekał malec. Znów mi nie uwierzył, że w czasach kiedy Commodore 64 cieszyło ludzi w domach, pan Mark Zuckerberg miał dwa lata i pewnie sikał w majty. - Pan znowu mnie kłamie! Wstrętny, gduby kłamca! Taaaataaa!!! - wrzeszczał na całe Experymentarium, a słychać go było pewnie na rynku naszej Manufaktury. Wspomnę więc, jak na ramola przystało (kolego Stalker), że to były bardzo fajne czasy dla graczy, a dziś retrograczy. Nie było fejsa, a ludzie zamiast grać w sieci, spotykali się ze sobą w domach i mordowali blaszki w joystickach. Funkcję fejsa pełnił osiedlowy trzepak, na którym karnie czyściło się dywany, ale przede wszstkim udostępniało posty o pobitych rekordach i osiągniętych levelach. Bez rozlewu krwi i z wyobraźnią, którą w latach 90. zabijać zaczęły 16-bitowce i współczesne pecety, by w końcu samotnie mogła spocząć w grzejących się komórkach. Ale to już jest zupełnie inna historia...
Materiał własny
15.11.2026
Bogety
Genialny teskt, mimo że sam jestem 96 rocznik czytało mi się przyjemnie a czasy trzepaka to chyba mój rocznik jako ostatni pamięta. Zaś co do eksperymentarium, szkóda że dopiero teraz się dowiaduje bo chętnie bym poszedł jako że też jestem z łodzi. Pozdrawiam.
Korpik
Może nie sam Facebook, ale całość współczesnych czasów i technologii sprawia, że ludzie i dzieci się odsuwają od siebie. Dziś składanie życzeń urodzinowych to post na profilu... żenujące. Czasy C64 i Atari bądź Timexów miały dla nas też inny wymiar, bo u nas po prostu tego było mało. Telewizor był w domu jeden i granie było wydarzeniem rodzinnym, na dodatek wtedy gdy jakiś serial akurat nie był transmitowany. To były czasy gdzie w Polskim Radiu Rozgłośni Harcerskiej w ramach IV programu były emitowane... komercyjne programy. Wystarczyło to nagrać na kasetę :) I wtedy poznawało się tajniki Poke i Peek w C64.
Ehhh. Media społecznościowe niszczą społeczność, cywilizacja nasza się zmienia. Czasem szkoda tej PRLowskiej siermiężności, ale i ludzkiej życzliwości.
bytterfly1
Ja erę 8-bitowców też cenię bardziej niż współczesną, ale trochę z innego powodu. Z powodu szacunku twórców do graczy i samego sprzętu. Kiedyś softu było mniej, ale był lepszej jakości i zawierał to, co potrzeba. Teraz wszędzie jest kobzylion niepotrzebnych funkcji, byle gierka na Androida waży 50MB (port River Raida waży 5MB, na Atari ważył 5kB), a same komputery są męczone Javą i innymi nowomodnymi badziewiami.
Stalker
Czując się wywołanym do tablicy i ja wtrącę swoje trzy grosze. Będąc zramolałym zgredem jak nie przymierzając red. Andrzejewski, tylko do kwadratu doskonale pamiętam opisywane czasy. To były piękne dni, wypełnione hasaniem po okolicznych ogrodach z których wyżerało się zielone jabłka i gruszki, popijało wodą z ręcznej pompy, strzelało z własnoręcznie wykonanych proc i łuków. I grało się też, tylko że w pikutki (wbijanie scyzoryka w ziemię) albo banczek (rzucanie monetami), tudzież berka, chowanego czy podchody bądź Indian i kowbojów. Gier w rozumieniu dzisiejszym w ogóle nie było (pomijając wracające do łask gry planszowe), gdyż w ogóle nie było tzw. elektroniki. Pierwszy z nią kontakt był nawet stresogenny, gdyż schowaliśmy się u sąsiadki pod stołem aby zobaczyć pierwszy w życiu program telewizyjny. Niestety, wyczaiła nas i wygoniła, wychodząc ze słusznego założenia że telewizja kłamie, wypala mózg i oczy stanowiąc nadmierne zagrożenie dla młodego pokolenia. Tak więc było biednie, goło ale wesoło. Człowiek cieszył się z byle czego a najbardziej z wolności, nieskażonej przyrody i bandy rówieśników. Pytanie w zasadzie można zadać tylko jedno. Czy z tymi wszystkim nowinkami jak powszechna elektronika, zajęcia pozalekcyjne czy inne "gendery" dzieci są dzisiaj bardziej szczęśliwe ? Niech każdy sam sobie odpowie !
Serdecznie pozdrawiam :)
Hmmm
Chciałbym żyć w tamtych czasach, gdzie to podwórko zastępowało komputer... Teraz niestety....
Drzewo1986
Contra, tanki albo Mario na Pegasusie otrzymanym na komunię 20 lat temu. Ech... nawet rodzice się wtedy wkręcili :)
piotr215
Świetny artykuł z sentymentem czytałem i wspOminam te NASZE CZASY gdzie trzepak, podchody, berek... i takie tam zabawy były na porządku dziennym. Nasze pokolenie miało wspaniałe dzieciństwo, rekreacja na świeżym powietrzu, ganianie czy wyścigi rowerowe. Później nastała rewolucja kaset wideo...ale to inny temat, mój pierwszy film to Rambo-Pierwsza krew i Klasa 1999 odtwarzane na magnetowidzie ładowanym kasetę od góry. Teraźniejsze pokolenie nie wie co to było, jak ktoś miał w domu magnetowid to był kimś-wiem odszedłem od tematu. Mój pierwszy komputer to Commodore C64, do dziś go mam jaki Atari, schowane w oryginalne opakowania. Czasem jeszcze rozpakowuję te cuda ówczesnej technologii i gram, posiadam kilkadziesiąt kaset z grami. Łezka się w oku kręci, myśląc że te czasy nie wrócą...
....
Brednie, to że w tych czasach gry się trochę zmieniły, chociaż i tak chodzi o to samo, nie znaczy, że kiedyś niby były lepsze i te nowe wyżerają mózg.